Historie

Historie Swart-Muurlink

Pagina4_IMG_OBJ12[1]

Boerderij Batenborg in Oosterwijtwerd

Laurentius Hermanus Jacobus Swart werd geboren op 25 juli 1884
op de boerderij “Batenburg” gelegen in Oosterwijtwerd gemeente ’t Zand.
Hij was het zevende kind. Twee kinderen stierven op zeer jonge leeftijd.
In eerste instantie was hij niet voorbestemd om zijn vader op te volgen.
Zoals gebruikelijk kwam de oudste zoon daarvoor in aanmerking.
Deze zoon, genaamd Henricus Eusebius, geboren in 1872, overleed ongehuwd in 1908,
36 jaar oud. Dit bood Laurens de mogelijkheid om t.z.t. zijn vader op te volgen.

Pagina2_IMG_OBJ22[1]

trouwfoto

Hij had al in 1906 het diploma van de landbouwschool in Appingedam gehaald.
Het is overigens interessant te weten, dat “Batenburg” al in 1799 in familiehanden kwam. Met een onderbreking van 1818 tot 1829 blijft Batenburg in familiehanden.
De grootvader van Laurentius, Hendrik Derks Swart, koopt Batenburg in 1829.
Als de ouders van Laurens in Molenrij/Kloosterburen gaan rentenieren zit hij alleen op de boerderij. Het wordt dan wel tijd om een vrouw te trouwen.

Via familie leert hij Bernarda Muurlink kennen. Een vrouw, die van aanpakken wist.
Haar vader, Thijs Muurlink, had in Dedemsvaart een boerderij dus dat werk was haar niet vreemd.
Een jaar na de eerste wereldoorlog, 11 november 1919, huwden ze in Dedemsvaart. Het is dan bitter koud. Er ligt bovendien een flink pak sneeuw.
Op Batenburg worden de oudste drie zoons, Theo, Thijs en Henk geboren.
Laurens had de boerderij van zijn vader gehuurd. Als deze op 13 september 1923 overlijdt staan Laurens en Bernarda voor de keuze òf Batenburg kopen òf iets anders zoeken.
Zij besluiten tot het laatste. Op 11 oktober 1923 wordt het publiekelijk verkocht.

Pagina4_IMG_OBJ14[1]

Huize Vredehoef

In Dedemsvaart op boerderij “Vredehoef” woont tante Dina Minke, een zus van Bernarda’s moeder (Johanna Minke) met haar man Willem Scholtens. Willem Scholtens was al eerder gehuwd geweest. Zijn huwelijken werden niet gezegend met kinderen. Laurens en Bernarda kopen “Vredehoef” van hen. In Dedemsvaart werd het gezin van Laurens en Bernarda uitgebreid met vier zoons en een dochter: Bernard, Reinier, Johanna, Eusebius en Jan. In de loop van de tijd bleek Willem Scholtens een onevenredig grote liefde voor geld te hebben. Dit tot ongenoegen van zijn vrouw.

De veenkoloniale bodem was voor de productie van deze grondstoffen uitermate geschikt. Pagina4_IMG_OBJ15[1]Gevolg: specialisering en intensivering.
De crisis, die in 1929 inzette heeft het wereldproductiesysteem in hoge mate aangetast. Het nadeel van intensivering is de grote kwetsbaarheid. De grote kapitaalintensiteit van het bedrijf had tot gevolg, dat de druk van de crisis hier dubbel gevoeld en het bedrijf in zijn normale gang van zaken belemmerd werd. Nederlandse emigranten vestigden zich in Canada en de Verenigde Staten van Noord Amerika en hielden zich daar óók bezig met het telen van graan enz. met het gevolg de enorme concurrentie op de wereldmarkt.

Laurens en Bernarda werd de hypotheek opgezegd. (Tante Dina is inmiddels overleden enPagina4_IMG_OBJ17[1] wel op 11 april 1930). Eind 1931 wordt de boerderij terugverkocht aan Willem Scholtens. Waar nu heen? De toenmalige pastoor Akkerman in Dedemsvaart kende pastoor Overmaat, die naast professor op het Groot-Seminarie “Driebergen-Rijsenburg”, tevens pastoor was in Maarn. Zij hebben er voor gezorgd, dat het gezin naar Maarn verhuisde. Er was in Maarn een katholieke kerk gebouwd, die in september 1926 werd ingewijd en waar pastoor Overmaat sinds juli 1929 pastoor was (voordien was hij door de aartsbisschop benoemd tot rector en bouwpastoor).

opgeheven, daalt het aantal leerlingen in januari 1932 tot 66. Een groot gezin was zeer Pagina4_IMG_OBJ16[1]welkom. De familie vertrok in februari 1932 naar Maarn.
Voor het aanleggen van de spoorbaan van Utrecht naar Arnhem was de Heuvelrug doorgegraven. De spoorwegen maakten van de gelegenheid gebruik om daar nog meer zand af te graven voor het onderhoud van de spoorlijnen, voornamelijk in het westen van het land. Deze zandafgraving boodt mensen werk in deze tijd van grote werkloosheid.

 

Toch bleef Laurens werkloos tot Bernarda’s verjaardag op 8 juni. Juist toen zij naar Maarn verhuisden, was Bernarda ruim 8 maanden in verwachting van Laus. Hij werd in Maarn geboren op 4 maart 1932. Op 12 april 1934 wordt met de geboorte van hun zoon Wim het gezin voltooid. Later zal Laurens werk vinden op metaalfabriek “De Pletterij”. De directeur hield er ook varkens en een koe op na. Zó kon Laurens voor een deel nog zijn oude beroep uitoefenen. De “Vredehoef-affaire” zal hen hun levenlang achtervolgen. Als zij het dan met pastoor Overmaat hebben over de toekomst van hun kinderen, troost deze hen met de gevleugelde woorden: “De rente van jullie kapitaal zit in de kinderen”. Hij heeft gelijk gekregen. Hun kinderen hebben met hard werken en avondstudie een behoorlijke plaats op de maatschappelijke ladder weten te veroveren.